Cursus (Bijvak) historische cartografie


Bijvak Historische Cartografie

Code onderdeelGEO3-3018
Studielast7,5 ECTS
Periodefebruari - april 2012
Docentendr P.P.W.J. van den Brink, en dr P.C.J. van der Krogt.

Word-documenten: Locatie: Bucheliuszaal, Universiteitsbibliotheek (6de verdieping), Heidelberglaan 3, 3584 CS Utrecht.
Voor bereikbaarheid, zie de plattegronden op de universiteitswebsite. (Kies De Uithof)
Parkeergelegenheid is er in de parkeergarage aan de Cambridgelaan 108 (naast de bibliotheek, niet gratis). De enige gratis parkeerplaats is aan de Sorbonnelaan bij het F.A.F.C. Wentgebouw (linksonder op de plattegrond), ongeveer 10 minuten lopen van de bibliotheek.

Dias op het web (de powerpointpresentates geconverteerd naar html)
NB Deze presentaties zijn alleen toegankelijk voor deelnemers aan de cursus en zijn daarom alleen toegankelijk met wachtwoord. Dit wachtwoord wordt tijdens het college in Utrecht genoemd, indien je het niet meer weet, stuur dan een e-mail aan Peter van der Krogt.

De student verwerft aan de hand van oude cartografische documenten (voornamelijk kaarten en atlassen) inzicht in de ontwikkeling van het verzamelen, visualiseren en gebruiken van geografisch informatie in de Nederlanden. Omdat het raakvlak van de historische cartografie met andere vakgebieden en wetenschappen zeer groot is wordt vooral ook aandacht besteed aan de wijze waarop dergelijke oude cartografische documenten op een verantwoorde wijze voor historische bewijsvoering toegepast kunnen worden en hoe dit bronnenmateriaal volgens internationale standaarden omschreven moet worden.

Het bijvak bestaat uit een theoretisch gedeelte in de vorm van hoorcolleges en een praktisch gedeelte waarbij na een instructie een scriptie geschreven moet worden, gebruik makend van oude cartografische documenten in verschillende bibliotheken en kaartenverzamelingen.
In het theoretisch gedeelte worden ontwikkelingslijnen geschetst van verschillende facetten uit de Nederlandse cartografie. Cartografische bronnen zijn tijdgebonden uitdrukkingsmiddelen, die niet zonder kennis van hun context gebruikt kunnen worden, onder meer moet voor een volledig begrip van dit materiaal eerst kennis genomen worden van de toenmalige opvattingen bij het vervaardigen van kaarten.
De indeling van het hoorcollege is als volgt:

  1. Algemene introductie in de geschiedenis van de cartografie
  2. Geschiedenis van de Nederlandse cartografie. Achtereenvolgens worden verschillende karterings- c.q. kaarttypen besproken, waarbij steeds behandeld zal worden wie verantwoordelijk waren voor het verzamelen van de informatie, hoe deze informatie verzameld is, op welke wijze deze in de cartografische documenten gevisualiseerd is en hoe de documenten gebruikt werden.
    1. Institutionele cartografie. Karteringsgeschiedenis van het Nederlandse grondgebied
    2. CommerciŽle cartografie. Marktgerichte vervaardiging van ruimtelijke informatie in de vorm van kaarten, atlassen en globes.
    3. Weergave van thematische informatie.
    4. 20ste-eeuwse ontwikkelingen.
  3. Toepassing van oude kaarten bij historisch onderzoek.
Tot dit onderdeel behoren enkele excursies naar de kaartencollecties in archieven en bibliotheken om inzicht te krijgen in de grote verscheidenheid aan kaartenverzamelingen en hun specifieke sterke en zwakke punten. Voor het studieprogramma is deelname aan twee dagexcursies verplicht, eventuele andere zijn facultatief.
Als voorbereiding op het eigen werkstuk wordt een instructie gegeven in het vervaardigen van een cartobibliografie met enerzijds de hulpmiddelen bij het werken met oude kaarten (catalogi, alg. naslagwerken, bibliografieŽn enz.) en anderzijds methoden om kaarten te beschrijven.
Het hoofdaccent van het werkstuk ligt in het op verantwoorde wijze gebruiken van oude cartografische documenten. Het onderwerp van het werkstuk mag behalve historisch cartografisch ook historisch of historisch-geografisch zijn, in alle gevallen dient echter in voldoende mate van oude cartografische documenten gebruikt gemaakt worden, en moeten deze gebruikte bronnen in een geannoteerde cartobibliografie verantwoord worden.

Rooster - volgt

(ROOSTER/studiewijzer als word-document):
Hoorcollege: woensdagen 9 febr. - 23 maart 2011, 13.00-15.30, Bucheliuszaal van de Universiteitsbibliotheek, Heidelberglaan 3, De Uithof, Utrecht.
Instructie Cartobibliogafie: vr 11 febr. 2011.
Werkstuk inleveren: 31 maart 2011
Mondeling tentamen en bespreking werkstuk: week 14, op afspraak.

--> Inlichtingen
P.C.J. van der Krogt, kamer 512, ;

Aanmelding voor studenten: Via het Studiepunt Geowetenwetenschappen.


Cursus voor toehoorders

Omdat er nauwelijks meer ruimte is voor toehoorders bij het bijvak verwijzen we hen naar de cursus Historische Cartografie van de HOVO.
Home Cartography Section    Homepage RW Home UU Zoek Laatste keer gewijzigd: door Peter van der Krogt.