Universiteit Utrecht   

Samenvatting van de scriptie

Dynamiek in beeld: De visualisatie van dynamiek als hulpmiddel bij onderzoek

Eric Geenen

31 augustus 2001
terug naar scripties

Samenvatting

Het is tegenwoordig mogelijk nauwkeurige informatie over morfologische eenheden door de tijd te meten. Deze gegevens wil men echter zo duidelijk mogelijk visualiseren zodat met name expert gebruikers nieuwe informatie of processen kunnen ontdekken. In deze scriptie is gevraagd wat de beste manier lijkt te zijn om deze dynamiek te visualiseren. Deze vraag was tweeledig. Namelijk: Wat is het meest geschikte middel om dynamiek op de kaart te zetten, en wat willen de gebruikers om vragen ten aanzien van dynamiek te beantwoorden.

Al sinds lange tijd bestaan er cartografische oplossingen voor het visualiseren van dit soort gegevens. Hierbij valt te denken aan bewegingskaarten, figuratieve kaarten, choropleet kaarten met een dynamisch thema of isochronenkaarten. Hier kunnen een aantal kaarttypen aan toegevoegd worden, nl.: vormlijnenkaarten, verschilkaarten, kaartseries en animaties.

Aan de hand van een casestudy van het gebied van de Oosterschelde buitendelta is met behulp van een gebruikersonderzoek gekeken naar de effectiviteit van de verschillende manieren van dynamiek visualisatie (specifiek ten aanzien van dit soort geografische processen). Een nadeel van het gebruik van dit gebied in deze periode is dat morfologische eenheden die tot een groter dynamisch geheel horen niet kunnen worden vergeleken in de verschillende dynamiek weergaven. Dit is een gevolg van het grote verschil in tijdschaal tussen de meer dynamische eenheden en de minder dynamische morfologische eenheden. Dit probleem blijft gelden voor iedere manier van dynamiek visualisatie.

Ook is er een gebruikersonderzoek gehouden, en in deze scriptie besproken. Uit het gehouden gebruikersonderzoek komen een aantal zaken naar voren. De respondenten (alle geografen) begrijpen de kaarten goed en kunnen er dynamische informatie uit afleiden. Sommige kaarten vallen echter meer in de smaak dan andere. Hierbij is met name de animatie favoriet. Na de animatie wordt vooral vaak voor de kaartserie gekozen. Dit geldt niet voor het visualiseren van geulverplaatsingen. Bij dit soort morfologische veranderingen wordt in de eerste plaats nog steeds voor de animatie gekozen, maar op de tweede plaats komt niet de kaartserie maar de vormlijnenkaart naar voren. Als gebruikers de keuze hebben om meerdere kaarten te gebruiken om een beeld te krijgen van de dynamiek, dan valt op dat ook hier vaak gekozen wordt voor de animatie in combinatie met de kaartserie.

Uit het gebruikersonderzoek komen toch ook bezwaren naar voren over de animatie als hulpmiddel bij het gebruik van dynamiekvisualisatie. Zo is vaak niet duidelijk uit welke bronjaren de animatie is opgebouwd, en moet men deze kaart vaak bekijken om een indruk van de dynamiek te krijgen op één punt.

Het moet tenslotte wel opgemerkt worden dat de animatie waar hier gebruik van is gemaakt slechts van het meest eenvoudige type is. Dit is bewust gedaan om tot een eerlijker vergelijk te komen met de andere dynamiek kaarten. Met enig programmeerwerk is het mogelijk om enkele bezwaren tegen het gebruik van dit type kaart weg te nemen en de kaart gedetailleerdere informatie te laten weergeven indien de gebruiker hierom vraagt.

Hoewel het gebruikersonderzoek gehouden is onder geografen kan het onderzoek beter worden uitgevoerd onder een gebruikersgroep die specifiek voor een bepaalde toepassing gebruik wil maken van dynamiek kaarten. Helaas was dit hier niet mogelijk. Ook is het wenselijk een grotere groep te vragen. De groep respondenten die in dit gebruikersonderzoek gevraagd is, is te klein voor een betrouwbare kwantitatieve analyse. Desondanks kan het kwalitatieve deel een richting aangeven van dat wat er bij de gebruiker speelt tijdens het gebruik van dynamiek kaarten.

Ook zou in geval van vervolgonderzoek rekening gehouden kunnen worden met enkele kritiekpunten van de kaarten zoals ze hier gebruikt zijn. Als de nadelen van de kaarten zoals ze hier naar voren zijn gekomen geminimaliseerd kunnen worden kan een beter vergelijk plaats vinden.

 

Eric Geenen

2001


Home Cartography Section    Homepage RW Home UU Zoek Laatste keer gewijzigd:
door
Peter van der Krogt.